Het stemexperiment: de meest gestelde vragen

Het Nieuwe Kiezen lanceerde op 22 februari Het Grootste Stemexperiment van Nederland. Nog diezelfde avond zaten we bij RTL Late Night om het idee toe te lichten. Dit resulteerde na dag 1 al in meer dan 20.000 deelnemers aan het experiment. Zo’n groot experiment roept natuurlijk vragen op. Daarom hebben we hieronder de meeste gestelde vragen uiteen gezet.

Waarom zijn niet alle partijen en alle thema’s opgenomen in het stemexperiment?

Om het experiment behapbaar te houden hebben we keuzes moeten maken. De keuze voor de partijen is gebaseerd op de Peilingwijzer. De Peilingwijzer combineert verschillende grote peilingen. Hieruit komen 14 partijen die in de peilingen het best scoren. De keuze voor de thema’s is afgestemd op de huidige ministeries (met uitzondering van Algemene Zaken). Binnen elk ministerie hebben we een thema gekozen die binnen de campagnes van politieke partijen het meest genoemd worden.

Waarom krijg ik alleen te zien hoe ik scoor op de partij waarop ik stem?

We zijn heel bewust geen stemhulp, maar een stemexperiment. Het doel van het experiment is om te kijken of het huidige kiesstelsel nog wel functioneert en of er draag vlak is voor een nieuw kiesstelsel. We willen laten zien dat het met het huidige systeem en partijprogramma’s niet eenvoudig is om te stemmen en dat je vaak achter de standpunten van verschillende partijen staat. Veel mensen zijn niet alleen links of alleen rechts, het verschilt per thema. Het experiment laat zien op welke partij je binnen elk thema gekozen hebt. Het kan voorkomen dat dit afwijkt van je verwachtingen. Dit kan te maken hebben met het feit dat veel mensen zich laten leiden door een traditionele (verzuilde) indeling van partijen. Bijvoorbeeld VVD is voor ondernemers en D66 is voor onderwijs. Maar is dat nog wel zo? We willen hierbij geen verwarring veroorzaken. Een lage score betekent dan ook zeker niet dat  stemmen in het huidige systeem zinloos is, het is bedoeld als motivatie om je meer te verdiepen in de inhoud van de partij waarop je stemt.

Ja maar, de standpunten van partijen liggen in het experiment vaak dicht bij elkaar. Hebben jullie dat opzettelijk gedaan om de resultaten te beïnvloeden?

Nee. Het stemexperiment is gebaseerd op de huidige standpunten van politieke partijen. Wij hebben deze letterlijk overgenomen. In de praktijk blijkt dus dat deze standpunten vaak niet zo veel van elkaar verschillen. Dit is niet misleidend, maar de realiteit. Het is ook juist een inzicht dat we met dit experiment willen geven! We willen niet alleen aantonen dat het huidige systeem niet goed werkt, maar we willen hiermee ook partijen aanmoedigen om concreter te worden op de inhoud. En om meer met elkaar te gaan samenwerken. Waarom hebben álle partijen op álle thema’s een standpunt? Dat is onoverzichtelijk en onnodig. Wanneer partijen zich gaan specialiseren en bepaalde thema’s laten vallen waarin ze minder expertise hebben, wordt het voor de kiezer overzichtelijker. Het nieuwe systeem vraagt om specialisten, in plaats van carrièrepolitici. Bij Het Nieuwe Kiezen stem je per thema op de partij, niet op de persoon. Het experiment is geen letterlijk voorbeeld van hoe Het Nieuwe Kiezen werkt. Het helpt om een inzicht te krijgen hoe je per thema over de inhoud denkt in vergelijking tot de partijen. Om naar een nieuw kiesstelsel te gaan moeten ook politieke partijen mee veranderen, anders werkt het niet. Als er dus al sprake is van een ‘fout’ is het dat politieke partijen momenteel onvoldoende in staat blijken te zijn om zich inhoudelijk van elkaar te onderscheiden.

Recommended Posts